May đồng phục bảo hộ lao động thường được các xưởng làm sau cùng, khi máy đã về và chạy thử xong. Chúng tôi tư vấn thiết bị công nghiệp cho nhiều xưởng, gặp không ít chủ xưởng vừa đầu tư dây chuyền mới. Điều đáng buồn là sự cố đầu tiên với máy mới lại hay đến từ một vạt áo rộng.
Bạn nào đứng máy lâu năm sẽ hiểu cảm giác trục quay “hút” lấy tay áo nhanh thế nào. Bài này chúng tôi tổng hợp những gì nên chuẩn bị về an toàn và trang phục khi xưởng lắp máy mới.
Máy mới về xưởng, sự cố đầu tiên lại đến từ tay áo
Máy mới thường chạy nhanh hơn, mạnh hơn máy cũ. Công nhân quen thao tác với máy cũ đôi khi chủ quan với tốc độ của máy mới.
Một xưởng cơ khí nhỏ ở Bình Dương từng kể với chúng tôi về ca đầu tiên chạy máy tiện mới. Một thợ trẻ mặc áo khoác gió rộng, vạt áo bị cuốn vào mâm cặp. May là anh ấy giật được ra, chỉ trầy tay và rách áo.
Những vụ như vậy ít khi được báo cáo, vì không ai bị thương nặng. Nhưng chỉ cần lệch vài giây là hậu quả đã khác hẳn. Chúng tôi nghe kể nhiều tới mức coi đây là chuyện phải nói trước với mọi xưởng mua máy.
An toàn vận hành vì thế không chỉ nằm ở máy. Nó bắt đầu từ thứ người đứng máy mặc trên người.
Những loại máy có nguy cơ cuốn, kẹp
Không phải máy nào cũng nguy hiểm như nhau. Nhóm máy có bộ phận quay hoặc chuyển động liên tục là nhóm cần để ý nhất.
- Máy tiện, máy khoan: trục và mâm cặp quay tốc độ cao, dễ cuốn vải và tóc.
- Băng tải: điểm tiếp giáp giữa băng và con lăn có thể kẹp tay, kẹp vạt áo.
- Máy trộn, máy nghiền: cánh khuấy mạnh, không được thò tay vào khi máy chạy.
- Máy đóng gói: nhiều cơ cấu kẹp, cắt tự động.
Khu vực quanh các máy này nên được khoanh vạch và dán biển cảnh báo. Khi mua máy, hãy hỏi nhà cung cấp về tấm che, rào chắn đi kèm. Đây là một tiêu chí trong bài tư vấn chọn thiết bị, máy móc công nghiệp chúng tôi từng viết.
Đào tạo vận hành khi lắp máy mới
Nhà cung cấp máy thường có buổi hướng dẫn khi bàn giao. Nhưng một buổi thường không đủ cho cả đội.
Chúng tôi khuyên xưởng tự viết quy trình vận hành ngắn, dán ngay cạnh máy. Quy trình gồm các bước khởi động, thao tác, dừng máy và xử lý khi kẹt. Quan trọng nhất là nút dừng khẩn cấp ở đâu.
Quy trình nên viết bằng chữ to, câu ngắn, có hình minh hoạ nếu được. Công nhân đọc lướt trong vài giây vẫn phải hiểu. Tài liệu hướng dẫn dày của nhà sản xuất nên để ở văn phòng, không phải cạnh máy.
Trước khi giao máy, hãy cho từng người thao tác thử dưới sự giám sát. Người chưa thạo thì chưa được đứng máy một mình. Điều này đặc biệt cần với xưởng vừa mua hoặc thuê máy móc công nghiệp lần đầu.
Yêu cầu trang phục khi đứng máy
Đây là phần nhiều xưởng bỏ qua vì nghĩ quần áo nào cũng được. Thực ra có vài quy tắc rất cụ thể.
Tay áo phải bo chun hoặc cài chặt ở cổ tay, không để thõng. Áo không có dây rút thừa ở cổ hay gấu. Không đeo phụ kiện lủng lẳng như vòng tay, dây chuyền, thẻ đeo cổ dài.
Quần cũng cần gọn. Ống quần quá rộng dễ vướng vào bàn đạp hoặc con lăn băng tải ở sát sàn. Ống quần vừa phải, có thể bo gấu, là lựa chọn an toàn hơn.
Tóc dài phải búi gọn trong mũ. Tóc bị cuốn vào trục quay là một trong những tai nạn nặng nhất trong xưởng cơ khí. Mũ vải trùm tóc giá rất rẻ nhưng cứu được nhiều người.
Chất liệu theo môi trường xưởng
Mỗi xưởng có môi trường khác nhau, nên chất liệu đồ bảo hộ cũng khác. Chọn sai vải thì công nhân khó chịu, dễ bỏ không mặc.
Xưởng nóng như xưởng đúc, xưởng hàn cần vải cotton dày, thấm mồ hôi, khó bắt lửa hơn vải tổng hợp. Xưởng bụi như xưởng gỗ cần vải mặt mịn để bụi ít bám. Xưởng có dầu nhớt cần vải màu tối, dễ giặt.
Khu lắp ráp điện tử cần đồ chống tĩnh điện. Tĩnh điện là dòng điện nhỏ tích trên người, có thể làm hỏng linh kiện khi chạm vào. Xưởng dùng nhiều hoá chất công nghiệp thì cần thêm tạp dề chống hoá chất mặc ngoài.
Khi đặt may quần áo bảo hộ lao động cho công nhân vận hành
Bên may chỉ biết làm đúng khi bạn cho biết đủ thông tin. Nhiều xưởng chỉ gửi số lượng và size, rồi nhận về bộ đồ không hợp việc.
Chúng tôi từng thấy một xưởng đặt 40 bộ đồ bảo hộ kiểu áo khoác rộng có mũ trùm. Mặc đứng máy tiện thì mũ trùm lủng lẳng sau gáy, rất dễ vướng. Cuối cùng xưởng phải cắt bỏ mũ của cả lô.
Hãy gửi kèm danh sách máy chính trong xưởng và mô tả môi trường làm việc. Nóng hay lạnh, bụi hay dầu, có hoá chất không. Từ đó bên may mới đề xuất đúng chất liệu và kiểu dáng.
Khi chọn quần áo bảo hộ lao động, nên ưu tiên túi có nắp, khoá kéo thay vì cúc lồi. Cúc lồi dễ vướng vào mép máy. Dải phản quang giúp người lái xe nâng trong xưởng nhìn thấy công nhân rõ hơn.
Nhân viên văn phòng xưởng và bộ phận kinh doanh đi gặp khách thì lại cần áo sơ mi đồng phục gọn gàng. Bạn có thể tìm hiểu thêm về dòng áo này nếu muốn may cùng đợt.
Kết hợp đồ bảo hộ cá nhân khác
Quần áo chỉ là một phần của bộ bảo hộ. Tuỳ việc, công nhân cần thêm kính, nút tai, giày.
Có một điểm nhiều người không biết: khi thao tác gần trục quay, không nên đeo găng tay vải. Găng tay có thể bị cuốn vào máy, kéo theo cả bàn tay. Găng chỉ dùng khi máy đã dừng hoặc khi cầm phôi nóng, sắc.
Khu đặt máy nén khí thường ồn liên tục. Công nhân làm gần đó cả ca nên đeo nút tai.
Giày bảo hộ nên có đế chống trượt dầu. Sàn xưởng cơ khí thường có dầu nhớt, trượt ngã gần máy đang chạy rất nguy hiểm. Chúng tôi vẫn thấy nhiều xưởng mua đồng phục theo lô từ Đồng phục Phú Quý rồi bổ sung giày, kính theo từng vị trí.
Sai lầm hay gặp
Sai lầm phổ biến nhất là cho công nhân tự mặc áo thun rộng khi đứng máy. Áo thun cũ giãn cổ, vạt dài là thứ dễ bị cuốn nhất.
Sai lầm thứ hai là dùng găng tay vải khi thao tác gần trục quay. Nhiều người nghĩ đeo găng là an toàn hơn, nhưng với máy quay thì ngược lại.
Sai lầm thứ ba là may đồ bảo hộ một size chung. Nên đo từng người, hoặc ít nhất chia ba bốn size chuẩn. Áo rộng thùng thình vẫn có vạt thừa, mất tác dụng như áo thường.
Câu hỏi thường gặp
Công nhân đứng máy có nên đeo găng tay không?
Không nên đeo khi thao tác gần bộ phận đang quay. Chỉ đeo găng khi máy đã dừng hoặc khi cầm vật sắc, nóng.
Quần áo bảo hộ có cần chống tĩnh điện không?
Chỉ cần với khu lắp ráp điện tử hoặc nơi có nguy cơ cháy nổ do tia lửa tĩnh điện. Xưởng cơ khí thông thường không bắt buộc.
May đồng phục bảo hộ lao động cho 30 công nhân mất bao lâu?
Thường khoảng 7 đến 15 ngày tuỳ mẫu có sẵn hay thiết kế mới. Nên cộng thêm thời gian duyệt mẫu và đo size.
Nên thay quần áo bảo hộ bao lâu một lần?
Thường 6 tháng đến một năm với xưởng làm việc hằng ngày. Áo rách, bung chỉ ở tay hoặc mất chun bo tay thì phải thay ngay.
